وقتی دستگاه جوش ناگهان از کار میافتد و قوس جوش برقرار نمیشود، اولین چیزی که به ذهن میرسد این است که شاید دستگاه خراب شده باشد. اما همیشه خراب بودن دستگاه دلیل اصلی نیست. گاهی یک مشکل ساده در برق ورودی، اتصالات کابلها، الکترود یا حتی تنظیمات نادرست میتواند بهظاهر دستگاه را به مرحله «جوش ندادن» برساند. برای درک درست “علت جوش ندادن دستگاه جوش” (Why is my Welding Machine not Welding) باید مجموعهای از عوامل را بررسی کرد؛ از سادهترین تا پیچیدهترین موارد. در ادامه، یک بررسی جامع و دقیق از تمام دلایل احتمالی ارائه میکنم.
علت جوش ندادن دستگاه جوش
مجموعهای از عوامل ممکن است در علت جوش ندادن دستگاه جوش دخیل باشند که این موارد عبارتند از:
مشکل در برق ورودی و نوسانات ولتاژ
بسیاری از مشکلات جوشکاری از همین نقطه شروع میشوند. دستگاه جوش برای تولید قوس به جریان کافی نیاز دارد و اگر برق ورودی کمتر از حد استاندارد باشد، نمیتواند قدرت لازم را برای جوشدادن تولید کند. در مناطق صنعتی با مصرف بالای برق یا زمانی که از چند دستگاه سنگین بهطور همزمان استفاده میشود، این افت ولتاژ شدیدتر خود را نشان میدهد.
گاهی دستگاه روشن میشود، چراغها هم کار میکنند، اما وقتی الکترود را به کار میزنید، هیچ قوسی تشکیل نمیشود. این دقیقاً نشانه کمبود ولتاژ ورودی است. استفاده از کابل یا سیمافزارهای بلند و نامناسب نیز باعث افت ولتاژ میشود. در این حالت دستگاه کاملاً سالم است اما انرژی کافی به آن نمیرسد.
در مورد انواع اینورتر جوشکاری موضوع حساستر است. “علت جوش ندادن اینورتر” در بسیاری از موارد به کمبود ولتاژ ورودی برمیگردد، زیرا اینورترها به دلیل ساختار الکترونیکی خود، بیش از دستگاههای ترانسفورمری تحتتأثیر نوسانات برق قرار میگیرند. گاهی تنها با وصل کردن دستگاه به یک پریز دیگر یا استفاده نکردن از کابلهای بلند مشکل حل میشود.
بیشتر بخوانید: اینورتر جوشکاری چیست؟
ضعف در اتصالات کابلها و گیره اتصال
یکی از رایجترین اما نادیده گرفتهشدهترین موارد از علت جوش ندادن دستگاه جوش، مربوط به اتصالات کابلهای جوشکاری است. اگر گیره اتصال به درستی به قطعه کار وصل نشده باشد، یا محل اتصال چرب، رنگشده یا زنگزده باشد، جریان نمیتواند مسیر مناسبی برای عبور پیدا کند. نتیجه این میشود که دستگاه تلاش میکند قوس را ایجاد کند اما موفق نمیشود.
کابلهای جوش نیز با گذشت زمان فرسوده میشوند. پوسیدگی، قطعی داخلی، زغال شدن یا شل بودن اتصالات باعث ایجاد مقاومت میشود. این مقاومت جریان خروجی را ضعیف کرده و عملاً انرژی لازم برای ایجاد قوس را از بین میبرد. گاهی یک کابل قدیمی که از بیرون سالم بهنظر میرسد، درون خود دچار قطعی است و همین موضوع باعث شده دستگاه جوش ندهد.
جالب است بدانید که حتی یک پیچ نیمچرخ شل در قسمت سرکابل میتواند همان اندازه در خروجی اختلال ایجاد کند که خرابی یک قطعه داخلی. بنابراین همیشه باید قبل از نگرانی درباره خرابی دستگاه، کابلها، گیره اتصال و سرکابلها را با دقت بررسی کرد و با طریقه نصب کابل دستگاه جوش آشنایی داشته باشید.
تنظیمات نادرست دستگاه و اشتباهات کاربری
گاهی مشکل اصلاً از دستگاه نیست؛ بلکه از کاربر است. یکی از رایجترین مشکلات زمانی رخ میدهد که آمپر انتخابی با ضخامت قطعه یا نوع الکترود سازگار نیست. اگر جریان کمتر از حد لازم انتخاب شود، قوس تشکیل نمیشود. برعکس، اگر جریان خیلی زیاد باشد، الکترود سریعتر از حد معمول مصرف میشود و قوس پایداری شکل نمیگیرد.
انتخاب قطبیت نادرست نیز یکی از دلایل مهم است و بایستی بدانید تفاوت قطب مثبت و منفی دستگاه جوش چیست. بسیاری از افراد بهطور تصادفی قطبیت دستگاه را اشتباه انتخاب میکنند و همین موضوع باعث میشود الکترود عملکرد مطلوبی نداشته باشد. برای مثال برخی الکترودها به قطبیت DCEP نیاز دارند، اما دستگاه روی DCEN تنظیم شده است.
در دستگاههای اینورتر که معمولاً تنظیمات بیشتری دارند، اشتباه در انتخاب حالت جوشکاری، ولتاژ، فرکانس یا Arc Force میتواند باعث شود دستگاه بهظاهر خراب به نظر برسد. در حالی که علت جوش ندادن اینورتر تنها به یک تنظیم اشتباه مربوط میباشد.
برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد این موضوع، پیشنهاد میکنیم مقاله فرمول محاسبه آمپر جوشکاری را از مجله ابزارآلات دنلکس مطالعه نمایید.
خرابیهای داخلی و مشکلات الکترونیکی دستگاه
وقتی موارد ساده را بررسی کردید و همچنان جوش برقرار نمیشود، نوبت به بررسی احتمالات جدیتر میرسد. دستگاههای جوش به خصوص مدلهای اینورتر، به دلیل استفاده از قطعات الکترونیکی مانند IGBT، ماسفت، بردهای کنترل و خازنها بسیار حساس هستند. نوسانات برق، گرد و غبار، رطوبت و گرمای زیاد میتواند باعث خرابی این قطعات شود.
در این شرایط دستگاه ممکن است روشن شود اما خروجی نداشته باشد، یا خروجی بسیار ضعیف تولید کند. گاهی صدای غیرعادی از داخل دستگاه شنیده میشود یا بوی سوختگی خفیف احساس میشود. اینها همگی نشانههایی هستند که نشان میدهند برخی قطعات داخلی دچار اشکال شدهاند.
علت جوش ندادن اینورتر در بسیاری از موارد همین خرابیهای داخلی است. اینورترها با مدارهای پیچیدهای طراحی شدهاند و کوچکترین خرابی در یک IGBT یا مقاومت میتواند عملکرد کلی دستگاه را مختل کند. تعمیر این قطعات تخصصی است و نباید توسط افراد غیرمتخصص انجام شود، زیرا ممکن است خسارت بیشتری ایجاد شود.
فعال شدن سیستم حفاظتی دستگاههای جوش
بسیاری از دستگاههای جوش مدرن دارای سیستمهای حفاظتی هستند که از دستگاه در برابر خطرات احتمالی محافظت میکنند. این سیستمها شامل حفاظت در برابر دمای زیاد، ولتاژ بالا یا پایین، بار اضافی و اتصال کوتاه هستند. اگر دستگاه تشخیص دهد که خطر وجود دارد، خروجی را قطع میکند تا از خرابیهای شدیدتر جلوگیری کند.
وقتی دستگاه بیش از حد داغ شود، حتی اگر ظاهراً روشن باشد، هیچ خروجی نخواهد داد. در این شرایط تنها کافی است چند دقیقه صبر کنید تا فنها کار خود را انجام دهند و دستگاه خنک شود. پس از آن دستگاه دوباره آماده کار خواهد بود.
گاهی کاربران دستگاه را در فضای بسته یا بسیار گرم استفاده میکنند. این موضوع عملکرد سیستم خنککاری را محدود کرده و باعث فعال شدن محافظ حرارتی میشود. بنابراین بهتر است دستگاه در محیطی با تهویه مناسب قرار بگیرد.
مشکل در الکترود یا مواد مصرفی
بسیاری از کاربران تصور میکنند اگر الکترود روشن میشود، پس الکترود سالم است؛ اما اینطور نیست. الکترودهای رطوبتگرفته، زنگزده یا بیکیفیت میتوانند مانع ایجاد قوس شوند که همین موضوع باعث علت جوش ندادن ایونتر میشود. اگر پوشش فلاکس خیس یا پوستهپوسته شده باشد، حتی یک دستگاه سالم نیز نمیتواند قوس مطلوبی ایجاد کند.
گاهی افراد از الکترود نامتناسب با نوع جوشکاری استفاده میکنند. مثلاً برای قطعه ضخیم از الکترود باریک استفاده میشود یا بالعکس. در این موارد قوس بهخوبی شکل نمیگیرد و این تصور به وجود میآید که دستگاه خراب شده است.
بیشتر بخوانید: آموزش جوشکاری با اینورتر
خرابیهای مکانیکی در دستگاههای MIG و TIG
در دستگاههایی مانند MIG و TIG علاوه بر برق و تنظیمات، عوامل مکانیکی نیز در ایجاد قوس نقش دارند. در دستگاه MIG، اگر سیستم Feed Wire درست کار نکند، سیم بهصورت نامنظم خارج میشود یا در نازل گیر میکند. این موضوع باعث میشود قوس برقرار نشود و دستگاه بهصورت مقطعی یا اصلاً جوش ندهد.
در برخی موارد مشکل از نازل یا شلنگ گاز محافظ است. کاهش فشار گاز یا گرفتگی نازل باعث میشود قوس ناپایدار باشد. بنابراین برای این نوع دستگاهها، بررسی مکانیکی به اندازه بررسی الکترونیکی برای بررسی علت جوش ندادن دستگاه جوش اهمیت دارد.
چرا علت جوش ندادن اینورتر با دستگاههای قدیمی تفاوت دارد؟
در دستگاههای جوش قدیمی که بر پایه ترانسفورم عمل میکردند، ساختار داخلی بسیار ساده بود و سیستم تقریباً کاملاً مکانیکی و بدون اجزای حساس الکترونیکی کار میکرد. همین سادگی باعث میشد اگر دستگاه جوش نمیداد، معمولاً دلیل آن محدود به مواردی مثل اتصال ضعیف، سوختن فیوز، خرابی کابل یا مشکل در ترانس باشد؛ یعنی عیبها قابل مشاهده، ساده و قابل تشخیص بودند.
اما اینورترها از نظر ساختار تفاوت بنیادین دارند و همین موضوع بررسی علت جوش ندادن اینورتر را متمایز میکند. این دستگاهها برای داشتن وزن کمتر، مصرف انرژی پایینتر، کنترل بهتر قوس و راندمان بالاتر، از مدارهای الکترونیک قدرت استفاده میکنند. وجود این مدارها باعث شده عملکرد دستگاه بسیار دقیقتر باشد، اما طبیعتاً حساسیت آن هم بالاتر برود. همین تفاوت است که علت جوش ندادن اینورتر را با دستگاههای قدیمی کاملاً متمایز میکند.
بیشتر بخوانید: اینورتر جوشکاری چند وات است؟
چگونه متوجه شویم که دستگاه جوش خراب است یا فقط تنظیمات اشتباه است؟
برای تشخیص اینکه دستگاه جوش واقعاً خراب است یا فقط تنظیمات اشتباه باعث جوش ندادن شدهاند، مراحل زیر مفید هستند:
۱. بررسی اولیه برق و اتصالات
اول از همه برای بررسی علت جوش ندادن دستگاه جوش مطمئن شوید ولتاژ ورودی کافی دارید و اتصالات برق، کابلها و الکترودها درست وصل هستند. اگر دستگاه روشن نمیشود یا چراغهای هشدار روشن است، احتمال خطای برق یا اتصال وجود دارد.
۲. بررسی تنظیمات
برای بررسی علت جوش ندادن اینورتر اطمینان حاصل کنید که آمپر و نوع الکترود متناسب با قطعه کار است. اگر نمیدانید کدام تنظیم مناسب است، همیشه میتوانید به دفترچه راهنمای دستگاه رجوع کنید و نحوه تنظیم ولوم دستگاه جوش را به درستی انجام دهید.
۳. تست با الکترود تازه
گاهی اوقات علت جوش ندادن دستگاه جوش فقط از الکترود خراب است. یک الکترود جدید و مناسب را امتحان کنید تا ببینید آیا هنوز مشکل وجود دارد یا خیر.
۴. بررسی سیستم حفاظتی
اگر دستگاه به سرعت قطع میشود یا چراغهای هشدار فعال میشود، ممکن است سیستم حفاظتی فعال شده باشد. در این موارد، بهتر است دستگاه را خاموش کنید، چند دقیقه صبر کنید تا خنک شود و دوباره تلاش کنید.
۵. مراجعه به تکنسین
اگر بعد از همه این بررسیها هنوز نمیتوانید علت جوش ندادن اینورتر و یا دستگاه جوش را پیدا کنید، بهترین کار این است که دستگاه را نزد تکنسین مجاز ببرید. او میتواند با ابزارهای تخصصی، قطعات داخلی را تست کند و به دقیقترین شکل مشکل را پیدا کند.
چه زمانی لازم است به خدمات پس از فروش مراجعه کنیم؟
اگر دستگاه هنوز تحت گارانتی است، مثل گارانتی خدمات پس از فروش دنلکس یا هر برند معتبر دیگر، بهتر است قبل از هرگونه تعمیر خانگی یا مراجعه به تعمیرکار غیرمجاز، با خدمات پس از فروش تماس بگیرید. تعمیر دستگاههای جوش، بهویژه دستگاههای اینورتر، تخصص بالایی میخواهد و انجام تعمیر اشتباه میتواند هزینه چندبرابری روی دستتان بگذارد.
حتی اگر دستگاه گارانتی ندارد، مراجعه به مراکز معتبر همچنان بهترین انتخاب است. تکنسینهای رسمی تجربه بیشتری در تشخیص علت جوش ندادن دستگاه جوش دارند، قطعات اصلی را استفاده میکنند و از تستهای استاندارد بهره میبرند.
جمعبندی نهایی
در این مقاله از سری مقالههای مجله ابزارآلات دنلکس به بررسی علت جوش ندادن دستگاه جوش و اینورتر پرداخته شد. در نهایت باید گفت علت جوش ندادن دستگاه جوش همیشه یک موضوع پیچیده و فنی نیست. بسیاری از اوقات مشکل با یک بررسی ساده برق ورودی، کابلها، الکترود یا تنظیمات حل میشود. اما در موارد دیگر، خرابیهای داخلی، مشکلات الکترونیکی یا فعال شدن سیستمهای حفاظتی دستگاه باعث میشود دستگاه از کار بیفتد.
برای اینورترها نیز به دلیل ساختار الکترونیکی پیچیدهتر، علت جوش ندادن اینورتر ممکن است متنوعتر باشند و در نتیجه باعث این مشکل شوند. در هر حال، بهترین راه این است که ابتدا موارد ساده را بررسی کنید و اگر مشکل رفع نشد، از خدمات پس از فروش کمک بگیرید؛ بهویژه اگر دستگاه هنوز در دوره گارانتی است.
در انتها، لازم به ذکر است که در صورت نیاز به خرید اینورتر جوشکاری میتوانید به وبسایت ابزارآلات صنعتی دنلکس مراجعه نمایید و یا با شماره تلفن 53825000-021 تماس بگیرید و ثبت سفارش خود را انجام دهید. پس از تماس، متخصصان فنی دنلکس با ارائه اطلاعات لازم، شما را در راستای خریدی ایدهآلتر یاری خواهند داد.
